تبخال تناسلی چیست ؟
ویروس های عامل تبخال یا هرپس سیمپلکس از خانواده هرپس ویروس ها می باشند که به فراوانی در جوامع انسانی پراکنده اند. این ویروس ها، میزبان های زیادی داشته و قادرند در انواع مختلفی از سلول ها تکثیر یافته و حیوانات مختلفی را آلوده نمایند. تمام هرپس ویروس ها دارای یک هسته مرکزی از زنجیره مضاعف DNA مارپیچی هستند که با یک پوشش پروتئینی با تقارن بیست وجهی احاطه شده اند.
ویروس هرپس سیمپلکس عامل عفونت های بسیار متنوعی است که معمولاً در بزرگسالان فاقد علائم بالینی واضح می باشند. پس از عفونت اولیه، ویروس به صورت عفونت مخفی تا پایان عمر در عقده های عصبی حسی و خود مختار باقی می ماند.
عوامل متعددی از جمله استرس می توانند سبب فعال شدن ویروس شوند. در پی فعال شدن ویروس امکان انتقال آن از طریق آکسون ها به سیستم عصبی مرکزی و ایجاد عفونت در آنجا نیز وجود دارد. این پدیده سبب می شود که ویروس هرپس سیمپلکس به عنوان مهم ترین عامل انسفالیت ویروسی شناخته شود.
۳۳ درصد بزرگسالانی که مبتلا به انسفالیت هرپسی میشوند عفونت اولیه دارند. نوزادانی که در حین عبور از کانال تولد آلوده میشوند ممکن است درگیری پوست، چشم و غشاهای مخاطی را داشته باشند که منجر به انتشار گسترده و انسفالیت میشود.
دو تیپ متفاوت ۱ و ۲ از ویروس هرپس سیمپلکس وجود دارد. هر کدام از این دو ویروس چندین پروتئین خاص دارند با این حال، در تست های سرولوژی با هم واکنش متقاطع می دهند که این امر تشخیص آنها از یکدیگر را دشوار می سازد. تشکیلات ژنوم دو تیپ ویروسی به هم شبیهند و توالی مشابهی در DNA دارند ولیکن، با استفاده از تکنیک های تشخیص مولکولی می توان آنها را از هم تشخیص داد.
همچنین کشت HSV معمولاً در انسفالیت هرپسی منفی است، و این در حالی است که، روشPCR حساسیت بالایی نسبت به کشت داشته و می توان از آن به عنوان روش تشخیصی غیرتهاجمی استفاده نمود. بیوپسی مغز همراه با کشت و هیستوپاتولوژی در تشخیص انسفالیت هرپسی جهت رد کردن سندرمهای بالینی مشابه انسفالیت هرپسی مفید میباشد ولیکن، مطالعات متعدد توانایی PCR جهت ردیابی و شناسایی DNA ویروس هرپس سیمپلکس را در مواقعی که نتایج کشت منفی هستند اثبات کردهاند.
چه نمونه هایی برای اندازه گیری و بررسی تبخال تناسلی مناسب هستند :
سرم یا پلاسما، ادرار، مایعات بدن نظیر نخاعی (CSF)، آمنیوتی و چشمی، نمونه تناسلی نظیر نمونه تهیه شده از سرویکس، واژن و یا سایر بخش های تناسلی، نمونه های تنفسی نظیر ترشحات برونش، نازوفارنکس و نایی، BAL و بزاق، بافت های مختلف نظیر مغز، کولون، کلیه، کبد، ریه و غیره و یا سایر نقاط بدن که درگیر عفونت ویروسی شده اند، نظیر پوست، بینی، گلو و غیره.
راههای انتقال تبخال تناسلی چیست؟
ویروس هرپس تناسلی (HSV) بهراحتی از طریق تماس نزدیک و مستقیم از فرد آلوده به فرد دیگر منتقل میشود. ازجمله راههای معمول انتقال:
- بوسیدن
- رابطه جنسی محافظت نشده واژینال، مقعدی یا دهانی (بدون کاندوم)
- به اشتراک گذاشتن وسایل جنسی
- تماس اندام تناسلی با اندام تناسلی دیگری (این بدان معناست که شما ممکن است تبخال تناسلی را از فرد آلوده دریافت
- کنید، حتی بدون اینکه دخول، ارگاسم یا انزال وجود داشته باشد).
گاهی اوقات علیرغم اینکه شریک جنسی شما هیچ زخم یا علائم قابلمشاهدهای ندارد، احتمال انتقال بیماری به شما وجود دارد. زیرا ویروس میتواند بدون ایجاد تاول یا زخم قابلمشاهده روی پوست فعال شود. به این حالت ریزش بدون علامت (asymptomatic shedding) میگویند.
تبخال همچنین ممکن است در حین زایمان به نوزاد تازه متولدشده منتقل شود. اگر اولین علامتهای تبخال قبل یا در ابتدای بارداری تشخیص داده شود و در زمان زایمان هیچ زخم قابلمشاهدهای وجود نداشته باشد، احتمال این انتقال کمتر است. گاهی اوقات پزشک، درمان با برخی از داروها را در اواخر بارداری برای کاهش خطر انتقال به نوزاد شروع میکند.
علائم تبخال تناسلی
بسیاری از افراد مبتلا به ویروس هرپس تناسلی در ابتدای بیماری هیچ علامت واضحی ندارند. معمولاً علائم شایع بین دو تا دوازده روز پس از ابتلا به ویروس ظاهر میشوند. گاهی علائم تا ماهها یا حتی گاهی سالها پس از تماس جنسی و انتقال ویروس قابلمشاهده نیست و بهصورت نهفته فرد را درگیر میکند.
پس از ابتلا به عفونت تبخال، ویروس برای مدت طولانی در بدن فرد باقی میماند و میتواند برای مدت طولانی بدون علامت باشد، اما پس از مدتی فعالشده و علائم شدیدی را نشان دهد یا اینکه پس از درمان در ناحیهای که فرد در ابتدا آلودهشده بوده مجدداً فعال شود. با فعال شدن مجدد ویروس، زخمها و تاولها دوباره ظاهر میشوند.
اولین علائم عفونت با این ویروس غالبا شامل ظاهر شدن لکهها یا برجستگیهای قرمزرنگ در اطراف ناحیه تناسلی است. این لکهها در برخی از افراد بسیار دردناک هستند. بهمرورزمان، این تورمها ممکن است باز شده و زخمهایی را ایجاد کنند که بهتدریج به حالت پوستهپوسته درمیآیند (در حین بهبود نیز پوست جدیدی تشکیل میدهند).
آزمایشهای تبخال تناسلی
آزمایشهایی که برای تشخیص یا غربالگری هرپس تناسلی استفاده میشوند، عبارتاند از:
تست PCR
این تست میتواند تشخیص دهد که آیا شما تبخال تناسلی دارید یا خیر. این نوع تست وجود بیماری شما را حتی اگر علائمی نداشته باشید نشان میدهد. آزمایش PCR به دنبال قسمتهایی از DNA ویروس در نمونهای است که از سلولها یا مایعات زخم ناحیه تناسلی یا مجاری ادراری گرفته شده است. این روش بسیار دقیق است.
کشت سلولی
در طول معاینه، پزشک شما نمونهای از سلولهای زخم را گرفته و ویروس هرپس سیمپلکس (HSV) را زیر میکروسکوپ در نمونه گرفتهشده جستجو میکند.
اگر زخمهای شما شروع به بهبودی کرده باشند یا اخیراً به ویروس آلودهشده باشید، نتیجه کشت سلولی یا آزمایش PCR شما ممکن است منفی کاذب باشد. آزمایش منفی کاذب نشان میدهد که شما این بیماری را ندارید، درحالیکه ویروس در بدن شما وجود دارد.
نتایج آزمایش مثبت کاذب نیز گاهی اوقات رخ میدهد. اگر آزمایش شما مثبت شد، اما خطر ابتلا به ویروس با توجه به شواهد در بدن شما کم باشد، ممکن است نیاز به آزمایش دیگری برای بررسی شرایط داشته باشید.
آزمایش خون
با آزمایش خون نیز میتوان آنتیبادیهای HSV یعنی پروتئینهایی که توسط سیستم ایمنی در پاسخ به عفونت تولید میشوند را شناسایی کرد.
با آزمایش آنتیبادی مبتنی بر فلورسنت، محلولی حاوی آنتیبادیهای HSV و رنگ فلورسنت به نمونه سلولها اضافه میشود. اگر ویروس در نمونه وجود داشته باشد، آنتیبادیها به آن متصل شده و در زیر میکروسکوپ به رنگ غالباً سبز نشان داده میشوند.
آزمایش برمبنای آنتیبادی میتواند تفاوت بین دو نوع HSV را مشخص کند. مهم است بدانید که به کدام نوع ویروس مبتلا شدهاید. اگر به ویروس نوع دو (HSV-2) آلوده شده باشید، شیوع آن نسبت به نوع یک (HSV-1) بیشتر خواهد بود.
معمولا ابتلا به یک بیماری مقاربتی، احتمال ابتلا به سایر ویروسهای ناشی از رابطه جنسی پرخطر را افزایش میدهد. از این رو توصیه میشود آزمایش بیماری های مقاربتی را انجام دهید تا خیال شما از بابت این بیماریها راحت شود.
درمان تبخال تناسلی
در حال حاضر هیچ درمان قطعی برای تبخال تناسلی وجود ندارد.
پزشکان برای کسانی که علائم این بیماری را تجربه میکنند داروهای ضدویروسی (آسیکلوویر) تجویز میکنند. این داروها ممکن است طول مدت علائم بیماری را کوتاه کرده و از بروز و گسترش بیشترآن جلوگیری کنند. استفاده از برخی کرمهای موضعی نیز از خارش و درد تبخالها میکاهند.
اگر طی اولین تشخیص بیماری تبخال تناسلی ، علائمی مانند زخم های عفونی را نشان دهد ، پزشک معمولاً یک دوره کوتاه ( هفت تا ۱۰روزه ) درمان ضدویروسی را برای تسکین درمان نسبی و یا جلوگیری از بدتر شدن آنها به شما میدهد.
اگر زخمها در این مدت خوب نشدند، پزشک ممکن است مدت بیشتری برای شما از این درمانها استفاده کند.
در حال حاضر هیچ واکسنی برای جلوگیری از ابتلای فرد به ویروس تبخال تناسلی وجود ندارد. بااینحال افراد میتوانند خطر ابتلا یا انتقال تبخال تناسلی را از طریق انجام اقدامات جنسی ایمن مانند موارد زیر کاهش دهند. این موارد شامل:
- اجتناب از فعالیتهای جنسی، زمانی که فرد مشکوک به ابتلا است.
- استفاده از کاندوم
- محدود کردن تعداد شرکای جنسی
- صحبت با یک پزشک در مورد روشهای درمانی برای جلوگیری از گسترش و ابتلا افراد دیگ
منابع :
- http://www.mayomedicallaboratories.com/ .
- میکروبیولوژی پزشکی جاوتز، گنو اف. بروکس، ت مهدی خزعلی، نشر حیان، ۲۰۰۴ ISBN:
- کیت HSV ۱/۲ RG جهت تشخیص و کمیت سنجی ویروس هرپس سیمپلکس تیپ ۱ و ۲ به روش Real – Time PCR، Novin
